ภาพรวมการจดทะเบียนสมรสระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติ
การจดทะเบียนสมรสระหว่างคนไทยกับชาวต่างชาติในประเทศไทยอยู่ภายใต้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 (แก้ไขโดย พ.ร.บ. สมรสเท่าเทียม พ.ศ. 2567 มีผล 22 มกราคม 2568) และระเบียบสำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการจดทะเบียนครอบครัว พ.ศ. 2541 กระบวนการหลักประกอบด้วย 3 ขั้น: (1) ชาวต่างชาติต้องนำหลักฐานความสามารถในการสมรส (Affirmation to Marry / Statutory Declaration) จากสถานทูตของตนในไทย ระบุว่าโสดและไม่ติดข้อห้ามตามกฎหมายของประเทศตน (2) นำเอกสารสถานทูตแปลไทย + รับรองที่กรมการกงสุล (MFA Legalization) และ (3) นำเอกสารครบไปจดทะเบียนที่สำนักงานเขต/อำเภอใดก็ได้ในไทย ประเทศไทยยอมรับการสมรสของคนไทยกับต่างชาติทุกสัญชาติที่ประเทศตนอนุญาต และตั้งแต่ 22 ม.ค. 2568 กฎหมายสมรสเท่าเทียม (Marriage Equality Act) ทำให้คู่สมรสเพศเดียวกันจดทะเบียนได้เช่นกัน เอกสารรับรองการสมรสไทยสามารถใช้ในต่างประเทศได้โดยผ่าน MFA + Consular Chain สถานทูตปลายทาง ปัจจุบัน ILC ให้บริการครบวงจรใน 40+ สัญชาติ ครอบคลุมประเทศที่มีขั้นตอนซับซ้อน เช่น สหรัฐฯ (Affidavit + K-1 Visa), อังกฤษ (No Impediment Certificate + Spouse Visa), เยอรมนี (Ehefähigkeitszeugnis + Familienbuch), จีน (Certificate of Marriageable Status + Legalization), ญี่ปุ่น (Konin Yōken Gubi Shōmeisho), ออสเตรเลีย (Notice of Intended Marriage) และประเทศตะวันออกกลางที่ต้องการ Islamic Certificate เพิ่มเติม
ขั้นตอนการจดทะเบียนสมรสแบบละเอียด
กระบวนการรวมใช้เวลา 2-4 สัปดาห์ ขึ้นกับสถานทูต บางประเทศออก Affirmation ภายในวัน บางประเทศต้องนัดล่วงหน้า 4 สัปดาห์
1) ชาวต่างชาติเตรียมเอกสารต้นทาง
พาสปอร์ต, สูติบัตร, หลักฐานการหย่า/ตาย (ถ้าเคยแต่ง), Police Clearance ประเทศตน (บางประเทศ)
2) ขอ Affirmation to Marry ที่สถานทูต
นัดหมายสถานทูตของตนในไทย ยื่นเอกสาร + ค่าธรรมเนียม 2,000-6,000 บาท ได้เอกสารภายในวันหรือ 1-2 สัปดาห์
3) แปลไทยและรับรอง MFA
แปลเอกสารสถานทูตเป็นไทยโดยนักแปลขึ้นทะเบียน + รับรองที่กรมการกงสุล MFA 2 วันทำการ 400-800 บาท
4) เตรียมเอกสารฝ่ายไทย
สำเนาบัตรประชาชน + ทะเบียนบ้าน + หลักฐานการหย่า/ตาย (ถ้ามี) + หลักฐานเปลี่ยนชื่อ (ถ้ามี)
5) จองพยาน 2 คน
พยาน 2 คนอายุ 20 ปีขึ้นไป ถือบัตรประชาชนตัวจริงมาลงลายมือชื่อในสมุดทะเบียน
6) จดทะเบียนที่เขต/อำเภอ
ไปพร้อมกัน 2 คน + พยาน 2 คน ณ สำนักทะเบียนใดก็ได้ในไทย ใช้เวลา 30-60 นาที ค่าธรรมเนียม 20 บาท
7) ขอ Marriage Certificate + แปล + Legalize
ขอ คร.2 (ใบสำคัญการสมรส) + คร.3 (สมุดทะเบียนสมรส) จากนั้นแปลอังกฤษ + MFA + สถานทูตปลายทางเพื่อใช้ต่างประเทศ
เอกสารที่ต้องเตรียม (แยกฝ่ายไทย/ต่างชาติ)
เอกสารทุกชิ้นต้องเป็นต้นฉบับหรือรับรองสำเนาไม่เกิน 3 เดือน หากมาจากต่างประเทศต้องผ่าน Notary + Apostille/Consular ของประเทศตนก่อนแปลไทย
สัญชาติยอดนิยมและกรณีศึกษา
แต่ละสัญชาติมีขั้นตอนและระยะเวลาต่างกัน ILC มีคู่มือเฉพาะแต่ละประเทศพร้อมคุยประสานงานกับสถานทูตเป็นภาษาต่างชาติได้
อเมริกา (USA)
Affidavit at Consulate → MFA → District Office → K-3/CR-1 Visa สำหรับพาคู่สมรสไปสหรัฐฯ
อังกฤษ (UK)
Certificate of No Impediment (CNI) → MFA → District → Spouse Visa (UK) ทุน £29,000/ปี
เยอรมนี (Germany)
Ehefähigkeitszeugnis → Familienbuch → Anerkennung ทะเบียนที่ Standesamt เยอรมนี
จีน (China)
Certificate of Marriageable Status → MFA → Chinese Embassy Attestation → 结婚证
ญี่ปุ่น (Japan)
Konin Yōken Gubi Shōmeisho → 婚姻届 ที่ Ward Office ญี่ปุ่นภายใน 3 เดือน
ออสเตรเลีย (Australia)
Notice of Intended Marriage (NOIM) → Partner Visa 820/801
เปรียบเทียบสถานที่จดทะเบียน
คู่รักไทย-ต่างชาติสามารถเลือกจดในไทยหรือประเทศคู่สมรสได้ แต่ละที่มีข้อดี-ข้อเสียต่างกัน